|
GIÁO SƯ HOÀNG TUỴ
 |
|
GS Hoàng Tuỵ |
Giáo sư Hoàng Tụy sinh ngày 17-12-1927
tại Xuân Đài, Điện Bàn, Quảng Nam, là cháu cụ Phó bảng
Hoàng Diệu. Giỏi văn học Pháp, nhưng ngay từ thời trung
học, Hoàng Tụy đã bộc lộ thiên hướng toán học.
"Nhảy cóc" hai lớp, là thí sinh tự do,
ông vẫn đỗ đầu kỳ thi tú tài phần một vào tháng 5-1946,
và sau đó bốn tháng, đỗ đầu tú tài toàn phần ban toán ở
Huế. Học Đại học Khoa học ở Hà Nội nhưng dở dang. Rồi
ông được mời dạy toán tại Trường trung học Lê Khiết ở
vùng tự do Liên khu V.
Năm 1951, ông theo học Trường khoa học do
thầy Thiêm phụ trách. Trường Khoa học cơ bản chuyển sang
Khu Học xá ở Nam Ninh.
1954, Hoàng Tụy bắt đầu dạy toán tại
Trường đại học Khoa học, sau là Trường đại học Tổng hợp
Hà Nội.
Tháng 3-1959, Hoàng Tụy trở thành một
trong hai người Việt Nam đầu tiên bảo vệ thành công luận
án phó tiến sĩ khoa học toán - lý tại Trường
Lô-mô-nô-xốp, Mát-xcơ-va.
Trong một công trình được công bố năm
1964, ông đưa ra được một lát cắt độc đáo không những để
giải nhiều bài toán tối ưu toàn cục, mà còn để giải
những bài toán quy hoạch tổ hợp. Phương pháp do Hoàng
Tụy đề xuất về sau, được giới toán học quốc tế gọi là "lát
cắt Tụy" (Tuy's cut) và được coi là cột mốc đầu tiên
đánh dấu sự ra đời của một chuyên ngành toán học mới: Lý
thuyết tối ưu toàn cục.
Từ năm 1961 đến 1968 ông là Chủ nhiệm
Khoa Toán trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Là Viện trưởng
Viện Toán học Việt Nam từ năm 1980 đến 1989. Là tác giả
của trên 100 công trình đăng trên các tạp chí có uy tín
quốc tế về nhiều lĩnh vực khác nhau của toán học như:
Quy hoạch Toán học, Tối ưu toàn cục, Lý thuyết điểm bất
động, định lý minimax, Lý thuyết các bài toán cực trị,
Quy hoạch lõm,…
Vào tháng 8-1997, tại Viện Công nghệ
Linköping (Thụy Điển), đã tổ chức hội thảo quốc tế với
chủ đề Tìm tối ưu từ địa phương đến toàn cục được tổ
chức để tôn vinh Giáo sư Hoàng Tụy, "người đã có công
trình tiên phong trong lĩnh vực tối ưu toàn cục và quy
hoạch toán học tổng quát" và nhân dịp giáo sư tròn 70
tuổi.
Cuốn sách chuyên khảo của Giáo sư Hoàng
Tụy và Giáo sư Rây-nơ Hốt (CHLB Đức) viết bằng tiếng Anh
Global Optimization - Deterministic Approches (Tối ưu
toàn cục - tiếp vận tất định) dày 694 trang, được
Springer - Verlag in đi in lại nhiều lần.
Sang thập niên 90, Giáo sư Hoàng Tụy
chuyên nghiên cứu quy hoạch D.C. Năm 1996, ông cùng Giáo
sư Nhật Bản Hi-rô-si Kô-nô và nhà toán học trẻ Phan
Thiên Thạch viết chung bằng tiếng Anh cuốn sách chuyên
khảo nhan đề Optimization on Low Rank Nonconvex
Structures (Tối ưu hóa trên những cấu trúc không lồi
dạng thấp) dày 472 trang, đang được Kluwer Academic
Publishers in đồng thời ở Mỹ, Anh, Hà Lan...
Một cuốn sách khác, bộ Giáo trình đào tạo
tiến sĩ chuyên ngành tối ưu toàn cục, do Hoàng Tụy viết
bằng tiếng Anh, cũng được nhà xuất bản nói trên in ở Mỹ
và châu Âu trong năm 1997.
Ông là tổng biên tập của 2 tạp chí Toán
học Việt Nam (1980 -1990), Uỷ viên ban biên tập của 3
tạp chí toán học quốc tế, Tiến sĩ danh dự trường Đại học
Linköping, Thụy Điển (1995), Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt
I (1996).
Ông đã có nhiều đóng góp trong lĩnh vực quy hoạch toán
học và tối ưu. Là một trong những nhà toán học đầu tiên
của Việt Nam có công xây dựng ngành toán học Việt Nam,
là Viện trưởng Viện Toán học Việt Nam, đưa việc áp dụng
vận trù vào Việt Nam, đào tạo các thế hệ toán học trẻ
cho đất nước.
Quay lại |
