Thứ Năm ngày 29/9/2022 Chào mừng bạn đến với Cổng thông tin điện tử Khoa học và Công nghệ Quảng Trị Cấu trúc Cổng Đăng nhập
Tin tức - Sự kiện: Kết quả nghiên cứu, triển khai
Cập nhật: Thứ Ba, ngày 09/8/2022

Nghiên cứu giải pháp quy hoạch vùng Đồng Tháp Mười trở thành vùng trữ nước ngọt cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu
Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nằm cuối châu thổ sông Mê Công có diện tích khoảng 3,9 triệu ha. Đây là vùng đất nông nghiệp trù phú, đóng vai trò rất quan trọng trong chiến lược an ninh lương thực quốc gia và xuất khẩu của Việt Nam. Ngoài nhu cầu sử dụng của người dân trong khu vực, ĐBSCL còn đang chịu áp lực lớn trong khai thác nguồn nước từ các công trình ở thượng nguồn như các hồ, đập thủy điện và các khu tưới, xâm nhập mặn do biến đổi khí hậu và nước biển dâng (BĐKH-NBD). Như là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững kinh tế xã hội, vấn đề cân bằng cung cầu và đảm bảo an ninh nguồn nước cần được giải quyết.
Vị trí địa lý khu vực ĐBSCL và vùng ĐTM.

Nhằm mục đích giải quyết các vấn đề liên quan đến tài nguyên nước tại vùng ĐBSCL, nhóm nghiên cứu đến từ Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam do PGS.TS. Vũ Văn Nghị dẫn đầu, đã thực hiện đề tài “Nghiên cứu giải pháp quy hoạch vùng Đồng Tháp Mười trở thành vùng trữ nước ngọt cho khu vực đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu”.

Mục tiêu của đề tài bao gồm:

1) Xác lập cơ sở khoa học về đặc điểm và quy luật tự nhiên của khu vực ĐBSCL và vùng Đồng Tháp Mười (ĐTM) làm tiền đề cho quy hoạch vùng ĐTM trở thành vùng trữ nước ngọt;

2) Đánh giá tác động của con người và ảnh hưởng của BĐKH đến cân bằng tài nguyên nước, hệ sinh thái (HST) khu vực ĐBSCL và vùng ĐTM;

3) Đề xuất mô hình, giải pháp quy hoạch vùng ĐTM trở thành vùng trữ nước ngọt nhằm đảm bảo an ninh nguồn nước cho khu vực ĐBSCL thích ứng với BĐKH.

Sau 36 tháng tiến hành, Đề tài đã đạt được các kết quả chính như sau:

- Báo cáo đặc điểm và quy luật tự nhiên của khu vực ĐBSCL, vùng ĐTM – cơ chế thích ứng tự nhiên của vùng: Tổng quan về tài nguyên nước vùng nghiên cứu; đặc điểm về địa hình, địa chất, thổ nhưỡng, đất đai, khí hậu, thủy văn, hệ sinh thái và các quy luật tự nhiên, cơ chế thích ứng khu vực nghiên cứu.

- Báo cáo đánh giá tác động của con người và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến cân bằng tài nguyên nước, hệ sinh thái khu vực ĐBSCL và vùng ĐTM: Phân tích đặc điểm Kinh tế - Xã hội, xác định các yếu tố và hoạt động của con người tác động đến tài nguyên nước (TNN); đánh giá tình hình khai thác sử dụng nước khu vực nghiên cứu; các kịch bản BĐKH tác động đến cân bằng TNN.

- Kết quả đánh giá an ninh nguồn nước cho khu vực ĐBSCL: Đánh giá các nguy cơ, thách thức, việc chia sẻ nguồn nước, các giải pháp quy hoạch và thể chế chính sách tác động đến an ninh nguồn nước ĐBSCL.

- Báo cáo đánh giá và tích hợp các nghiên cứu quy hoạch không gian, cảnh quan nhằm chuyển đổi vùng ĐTM theo hướng trở thành vùng trữ nước ngọt cho khu vực ĐBSCL: Đánh giá quy hoạch phát triển ĐBSCL và ĐTM. Tích hợp quy hoạch nhằm chuyển đổi vùng ĐTM trở thành vùng trữ nước ngọt cho ĐBSCL; Đánh giá tiềm năng trữ nước của ĐTM.

- Hồ sơ về giải pháp kỹ thuật nhằm quy hoạch vùng ĐTM trở thành vùng trữ nước ngọt cho khu vực ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu. Hồ sơ về giải pháp kỹ thuật gồm: 1) Hồ sơ thiết kế các mô hình thí điểm tích trữ nước ngọt trên sông kênh và ô đồng ở hai khu vực (khu phía Bắc và khu trung tâm ĐTM); 2) Hồ sơ đề xuất quy trình vận hành phân bổ nguồn nước ngọt từ khu trữ ĐTM; 3) Hồ sơ khảo sát đo đạc mặt cắt ngang tuyến kênh lựa chọn thí điểm ở hai khu vực lựa chọn tỉ lệ 1:1000; 4) Bình đồ khảo sát hai khu vực ô đồng lựa chọn thí điểm (khu phía Bắc và khu trung tâm ĐTM) tỉ lệ 1/1000; 5) Kết quả phân tích chất lượng nước tại các khu vực lựa chọn thí điểm;

- Báo cáo đánh giá khả năng thực hiện, kiến nghị chính sách cần thiết để quy hoạch vùng ĐTM trở thành vùng trữ nước ngọt cho khu vực ĐBSCL thích ứng với BĐKH: Đánh giá tác động của các giải pháp chuyển đổi vùng ĐTM trở thành vùng trữ nước ngọt đến xã hội và môi trường và khả năng thực hiện của các giải pháp. Xác định thứ tự ưu tiên, kiến nghị chính sách cần thiết và đề xuất lồng ghép các giải pháp vào quy hoạch ngành.

Từ những kết quả đạt được, nhóm thực hiện đề tài đã đưa ra kết luận và một số kiến nghị như sau:

ĐBSCL là vùng đất nông nghiệp trù phú, tuy nhiên dễ bị tổn thương bởi tính đặc thù của nó. Trước sự khai thác của con người và BĐKH, ĐBSCL luôn đối mặt với thiên tai hạn hán, xâm nhập mặn, đặc biệt là thời kỳ mùa khô từ tháng 1-5 khi mà dòng chảy thượng nguồn về thấp cộng với lượng nước ngọt phân phối vào trong nội đồng không nhiều. Hiện tượng xâm nhập mặn như là quy luật tự nhiên của các đồng bằng có địa hình thấp, giáp biển. Dựa trên phân tích biến động dòng chảy thượng nguồn tại Kratie theo các thời kỳ 1924-1960, 1961-2000 và từ 2001-2016 cho thấy lưu lượng mùa khô từ tháng 1-5 có xu thế tăng lên. Hơn nữa, như trình bày ở trên, một trong những nguyên nhân chính yếu của sự thiếu hụt nước là do nhu cầu nước rất lớn ở khu vực ĐBSCL, trong khi lượng nước ngọt phân phối vào nội đồng thấp (vào mùa kiệt hơn 90% theo các dòng chính đổ trực tiếp ra biển). Dưới góc nhìn về mặt khoa học và thực tiễn thống kê, do đó:

- Để giải quyết bài toán thiếu hụt hay đảm bảo an ninh nguồn nước ngọt hiện tại và trong tương lai (2030 và 2050) dưới tác động của BĐKH-NBD, ĐBSCL cần được chủ động tích trữ nước ngọt bằng các công trình trữ, kiểm soát xâm nhập mặn và điều phối nguồn nước.

- Trong các phương án trữ nước trên kênh và trữ nước trên ô đồng, mô hình trữ nước trên kênh cấp II và III được kiến nghị thực hiện. Phương án này có tính khả thi bởi nó có khả năng trữ được 28,80 triệu m3/ngày (tăng lên so với hiện trạng là 19,77 triệu m3/ngày) sẽ đảm bảo tạo nguồn cung cấp nước ngọt cho các tiểu vùng thiếu nước thuộc phía Nam ĐTM với nhu cầu sử dụng là 14,3; 15,3 và 15,7 triệu m3/ngày tương ứng với giai đoạn hiện trạng và trong tương lai (2030 và 2050) dưới tác động của BĐKH-NBD và hạn chế ảnh hưởng đến giao thông thuỷ trong khu vực. Phương án bao gồm việc nạo vét các kênh trữ nước và xây dựng các công trình phụ trợ với tổng mức đầu tư khoản 17.998 tỉ đồng được phân kỳ trong các giai đoạn từ 2020-2025 và 2026-2035 với kinh phí phân bổ từ nguồn vốn trung ương.

- Cần bổ sung các công trình kiểm soát mặn tại đầu kênh, nơi tiếp giáp với sông Tiền vùng ảnh hưởng xâm nhập mặn, cụ thể 14 cống: (1) Cống Nguyễn Văn Tiếp; (2) Cống Cao Lãnh 1; (3) Cống Cao Lãnh 2; (4) Cống Đường Thét; (5) Cống Cái Bèo; (6) Cống 307; (7) Cống kênh 5; (8) Cống kênh 7; (9) Cống Cái Bè; (10) Cống Ba Rài; (11) Cống Thanh Niên; (12) Cống Phú Ninh; (13) Cống Tấn Thành; (14) Cống Sáu Âu. Tổng kinh phí dự kiến cho các cống 297,5 tỉ đồng được phân thành 2 giai đoạn từ năm 2020-2025 và 2026-2035 với kinh phí phân bổ từ nguồn vốn trung ương.

- Các mô hình trữ nước trên kênh ở khu vực có tiềm năng nước ngọt vùng ĐTM kết hợp với các công trình kiểm soát mặn có thể áp dụng tương tự cho các vùng khác của ĐBSCL như Bán đảo Cà Mau (BĐCM), Tứ giác Long Xuyên (TGLX), Giữa sông Tiền - sông Hậu (GSTSH).

- Các giải pháp trữ nước và kiểm soát mặn nên được lồng ghép vào các quy hoạch chuyên ngành thủy lợi, phòng chống thiên tai, phù hợp với các giải pháp tổng thể được thể hiện trong Nghị quyết 120/NQ-CP ngày 17/11/2017 của Thủ tướng Chính phủ về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với BĐKH.

Các giải pháp kỹ thuật nhằm quy hoạch vùng ĐTM trở thành vùng trữ nước ngọt cho khu vực ĐBSCL thích ứng với BĐKH đã được nghiên cứu đầy đủ các nội dung đúng như đề cương được phê duyệt, tuy nhiên đây là một nghiên cứu mang tính chất vĩ mô, đa khía cạnh, trong khi phạm vi khảo sát và thiết kế ô mẫu chiếm tỉ lệ nhỏ so với vùng ĐTM. Do đó, để thực thi cần phải có những khảo sát và đánh giá chi tiết, toàn diện cả vấn đề kỹ thuật, kinh tế và môi trường cho vùng ĐTM cũng như khu vực ĐBSCL nói chung. Ngoài ra, các giải pháp phi công trình, mà chưa đề cập trong khuôn khổ nội dung của đề tài này, cần được nghiên cứu bổ sung, ví dụ đó là việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi có thể chịu được ngưỡng nồng độ mặn cao hơn ở những vùng ven biển khan hiếm nguồn nước ngọt.

Việt Nam cần duy trì và tăng cường hợp tác Mê Công thông qua Ủy hội sông Mê Công (MRC), tích cực thúc đẩy tăng cường sức mạnh của Ủy hội và các cơ chế của Ủy hội trên cơ sở hợp tác với các quốc gia thành viên, các đối tác phát triển. Điều này sẽ giúp cho việc nắm bắt quy luật, ổn định dòng chảy hay tiên đoán trước được biến động dòng chảy thượng nguồn về ĐBSCL, nhất là dòng chảy kiệt. Từ đó, tạo thế chủ động hơn trong các vấn đề về nguồn nước và đảm bảo an ninh nguồn nước khu vực ĐBSCL. Trong báo cáo an ninh nguồn nước này cũng trình bày trích dẫn các thể chế, chính sách hợp tác dùng nước, chia sẻ nguồn nước sông Mê Công mà đã được các quốc gia trong tiểu vùng Mê Công thể chế hóa qua các văn kiện hợp tác chính thức. Những điều này cần được thực thi đầy đủ và hợp lý.

Có thể tìm đọc toàn văn Báo cáo kết quả nghiên cứu của Đề tài (Mã số 17419/2020) tại Cục Thông tin khoa học và công nghệ quốc gia.

https://vista.gov.vn/
Tin, bài cùng lĩnh vực
Nghiên cứu công nghệ ép đóng bánh sắt xốp làm nguyên liệu cho các lò luyện thép (28/9/2022)
Nghiên cứu hoàn thiện quy trình công nghệ sản xuất viên ép quặng cám cung cấp cho lò hoàn nguyên (28/9/2022)
Nghiên cứu ứng dụng hệ thống cánh khuấy chống đóng bám thay thế cánh khuấy truyền thống (28/9/2022)
Nghiên cứu xây dựng và thử nghiệm công nghệ chống thấm hồ thải quặng đuôi ở các nhà máy tuyển khoáng sử dụng màng phun áp lực thay thế màng chống thấm HDPE (27/9/2022)
Nghiên cứu chế tạo hệ thống thải tro xỉ nhà máy nhiệt điện đốt than (27/9/2022)
Nghiên cứu khả năng bảo vệ da của cao chiết hoa thanh long (22/9/2022)
Nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật y học hạt nhân và sinh học phân tử trong chẩn đoán và điều trị bệnh nhân ung thư tuyến giáp thể biệt hóa kháng I - 131 (22/9/2022)
Nghiên cứu bảo tồn, phục hồi đa dạng sinh học các hệ sinh thái trên cạn và dưới nước tại khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng (22/9/2022)
Nghiên cứu chọn tạo và đánh giá các dòng xoan ta chuyển gen sinh trưởng nhanh có triển vọng (22/9/2022)
Nghiên cứu đề xuất giải pháp phát triển xuất khẩu bền vững mặt hàng rau quả của Việt Nam sang thị trường Liên minh châu Âu (EU) đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 (22/9/2022)
Nghiên cứu tạo sự kiện (event) ngô biến đổi gen chịu hạn đáp ứng về an toàn sinh học và có giá trị kinh tế (20/9/2022)
Chiết tách thành công lycopene từ quả gấc (20/9/2022)
Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng hệ thống giám sát và đánh giá dựa trên kết quả thực hiện các chương trình và dự án phát triển năng lực của Tổ chức Năng suất Châu Á (APO) tại Việt Nam (20/9/2022)
Nghiên cứu dự báo nguy cơ tai biến trượt lở mái dốc dọc các tuyến giao thông trọng điểm miền núi tỉnh Quảng Nam và đề xuất giải pháp ứng phó (19/9/2022)
Nghiên cứu hiện trạng, xác định nguyên nhân và đề xuất giải pháp quản lý bệnh cháy lá hại rừng trồng bạch đàn tại vùng Trung tâm Bắc Bộ (19/9/2022)
Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo thiết bị giám sát để điều khiển chế độ sấy lúa tối ưu cho máy sấy tháp (19/9/2022)
Nghiên cứu điều chế thử nghiệm Silic tinh thể dạng nano bằng phương pháp nhiệt kim (15/9/2022)
Nghiên cứu tạo sự kiện (event) ngô biến đổi gen chịu hạn đáp ứng về an toàn sinh học và có giá trị kinh tế (15/9/2022)
Nghiên cứu công nghệ chuỗi khối (Blockchain) và đề xuất mô hình ứng dụng công nghệ chuỗi khối (Blockchain) trong phát triển chuỗi cung ứng tại Việt Nam (15/9/2022)
Nghiên cứu công nghệ sản xuất 05 hệ chất tạo bọt chữa cháy thế hệ mới phục vụ công tác phòng cháy, chữa cháy (13/9/2022)
Ứng dụng công nghệ trong xây dựng hệ thống thấu hiểu khách hàng và lắng nghe mạng xã hội (12/9/2022)
Lưu giữ và bảo tồn nguồn gen cây nguyên liệu giấy (12/9/2022)
Thị trường đích, phương thức quản trị và nâng cấp chuỗi giá trị: trường hợp ngành hàng gạo và thủy sản ở Việt Nam (12/9/2022)
Nghiên cứu, tính toán các đặc trưng nơtron, thủy nhiệt và phân tích an toàn lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu do Liên bang Nga đề xuất cho Trung tâm Khoa học và Công nghệ hạt nhân Việt Nam (12/9/2022)
Ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt kết hợp nhà màng trong canh tác dưa lưới tại huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang (09/9/2022)
Nghiên cứu, đề xuất và áp dụng thử nghiệm một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp logistics vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc (09/9/2022)
Công nghệ chiết xuất và thử nghiệm sản xuất viên nang cứng hỗ trợ điều trị tiểu đường từ loài khổ qua, thìa canh và địa hoàng (08/9/2022)
Sản xuất thử nghiệm premix khoáng, premix vitamin cho chăn nuôi (07/9/2022)
Nghiên cứu hoàn thiện gói kỹ thuật xử lý, sơ chế, bảo quản một số loại quả chủ lực (chuối, sầu riêng, bơ) phục vụ nội tiêu và xuất khẩu (07/9/2022)
Nâng cao năng lực, xây dựng và kiểm nghiệm phương pháp chuyển giao công nghệ phù hợp với điều kiện Việt Nam (06/9/2022)
Nghiên cứu, đánh giá tiềm năng nguồn lợi và khả năng khai thác, nuôi trồng các loài rong biển kinh tế tại các đảo tiền tiêu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội (06/9/2022)
Nghiên cứu chọn tạo giống ngô lai chịu hạn, năng suất cao phục vụ chuyển đổi cây trồng cho vùng trung du miền núi phía Bắc (31/8/2022)
Nghiên cứu tuyển than cám 0,5-8 mm vùng Vàng Danh - Uông Bí trên thiết bị tuyển nổi trọng lực dạng hydrofloat năng suất 1,0 t/giờ (31/8/2022)
Dự án AQUAMN triển khai Hệ thống quan trắc nước ngập mặn ở Cà Mau (29/8/2022)
Tính toán ảnh hưởng của nhiên liệu có chứa Actini hiếm đến tính toán vật lý và an toàn lò phản ứng năng lượng VVER (V491) (25/8/2022)
Xây dựng quy trình chiết xuất, bào chế và thử nghiệm sản xuất cao Mướp đắng và viên nang chứa cao khô giàu hoạt chất saponin hỗ trợ điều trị bệnh Đái tháo đường (25/8/2022)
Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ, phát triển nghề nuôi ong mật và chế biến các sản phẩm ngành ong theo hướng sản xuất hàng hóa tại tỉnh Vĩnh Phúc (25/8/2022)
Nghiên cứu viên nang bảo vệ gan từ bạch hoa xà thiệt thảo và bán chi liên (25/8/2022)
Ứng dụng enzyme hoạt hoá sản xuất rượu táo mèo Tây Bắc (23/8/2022)
Ứng dụng chế phẩm Lactoferrin vào sản xuất thực phẩm chức năng (22/8/2022)
Đa dạng sản phẩm từ cây sâm Việt Nam (22/8/2022)
Sản xuất thử nghiệm giống sắn KM7 tại các tỉnh Duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên (22/8/2022)
Nghiên cứu xây dựng hệ thống giám sát, cảnh báo lũ, lụt và hạn hán theo thời gian thực trên nền tảng WebGIS (22/8/2022)
Nghiên cứu xây dựng, ứng dụng và phổ biến bộ công cụ chẩn đoán doanh nghiệp ngành công thương (15/8/2022)
Nghiên cứu chính sách, mô hình Quỹ Chất lượng Dịch vụ (QSF) của UPU và đề xuất khai thác hiệu quả cho Việt Nam (15/8/2022)
Nghiên cứu tạo giống gốc để sản xuất vắc-xin cúm A/H5N1 (15/8/2022)
Nghiên cứu thức ăn nuôi cua lột (Scylla sp.) năng suất cao trong hệ thống tuần hoàn (09/8/2022)
Sản xuất viên nang Zerumboner từ cây gừng gió Việt Nam (08/8/2022)
Nghiên cứu chế tạo vật liệu sinh học trên cơ sở sợi collagen tự nhiên từ vảy cá (08/8/2022)
Nghiên cứu, thiết kế, xây dựng hệ thống pilot chế biến xỉ titan thành sản phẩm TiCl4 và TiO2 công suất 50kg/h (05/8/2022)
Thông báo về việc kết quả xét chọn tổ chức chủ trì, cá nhân chủ nhiệm đề tài: “Phát triển kinh tế - xã hội gắn với đảm bảo quốc phòng, an ninh ở các xã, thị trấn biên giới tỉnh Quảng Trị”

Thông báo Kết quả xét chọn tổ chức chủ trì, cá nhân chủ nhiệm đề tài: "Phát triển kinh tế - xã hội gắn với đảm bảo quốc phòng, an ninh ở các xã, thị trấn biên giới tỉnh Quảng Trị"

Thông báo Về hướng dẫn hồ sơ, trình tự thực hiện hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực khoa học và công nghệ năm 2022

Hướng dẫn quy trình hỗ trợ ứng dụng, nhân rộng các kết quả khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị năm 2022

Về việc phối hợp thực hiện Đề án: "Ứng dụng chế phẩm vi sinh vật trong sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

Phát triển KH&CN hỗ trợ các doanh nghiệp địa phương
Tải ứng dụng Khai báo y tế toàn dân NCOV
Ứng dụng trên IOS Ứng dụng trên Android
Thống kê truy cập
Số người online 681
Hôm nay 1.607
Hôm qua 6.977
Tất cả 6.582.986
© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
Chịu trách nhiệm: Trần Ngọc Lân, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ. Địa chỉ: 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382.
Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN. Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này!