Chủ Nhật ngày 26/6/2022 Nhiệt liệt chào mừng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18-5: "Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo – Đẩy nhanh quá trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội" Cấu trúc Cổng Đăng nhập
Tin tức - Sự kiện: Tin trong nước
Cập nhật: Thứ Tư, ngày 11/5/2022

Ứng dụng enzyme trong sản xuất nước ép: Nâng cao giá trị của trái thanh long
Sự bế tắc đầu ra những loại trái cây ngon nổi tiếng như thanh long đã thôi thúc anh Lê Thiên Khiêm tìm ra quy trình sản xuất nước ép thanh long có hiệu suất tách nước cao, giữ lại tối đa chất dinh dưỡng và hương vị - góp phần đa dạng hóa sản phẩm chế biến và gia tăng giá trị cho trái thanh long.
Việc tăng cường các sản phẩm chế biến như nước ép thanh long là điều cần thiết để mở rộng đầu ra cho trái thanh long. Nguồn: ifoodvietnam

Giải tỏa điểm nghẽn đầu ra 

“Mấy hôm nay thanh long hầu như không ai mua, gọi người đến dọn vườn lấy ăn mà họ cũng không muốn dọn. Chẳng biết năm nay sẽ lỗ cỡ nào…”, anh Lê Thiên Khiêm ở công ty CP sản xuất và chế biến nông sản sạch Vina, kể lại cuộc trò chuyện gần đây với những người quen ở quê nhà Bình Thuận. Là “thủ phủ” thanh long của cả nước, Bình Thuận đang bước vào mùa hoạch thanh long trái vụ (kéo dài đến tháng 6/2022) với sản lượng dự kiến khoảng 300.000 tấn. Tuy nhiên, giá bán thanh long nơi đây đang giảm mạnh, thậm chí nhiều doanh nghiệp ngừng thu mua do Trung Quốc - thị trường chính của thanh long Bình Thuận, đang siết chặt xuất khẩu nhằm kiểm soát dịch bệnh COVID-19. Tình trạng này khiến anh Lê Thiên Khiêm không khỏi trăn trở: “Liệu có lối thoát nào cho trái thanh long, để người dân bớt khổ phần nào?”

Suy nghĩ này đã bám đuổi anh Lê Thiên Khiêm từ nhiều năm nay. Giải pháp mà anh hướng đến là “phải tìm cách tạo ra nhiều sản phẩm chế biến từ thanh long”. Cũng giống như phần lớn các loại nông sản của Việt Nam, thanh long chủ yếu được tiêu thụ dưới dạng quả tươi, dẫn đến sức ép lớn vào mỗi mùa thu hoạch. Hiện nay ở Bình Thuận có khoảng 13 đơn vị chế biến các sản phẩm từ thanh long nhưng tổng năng lực chỉ chiếm 5% tổng sản lượng thanh long toàn tỉnh - dư địa trong lĩnh vực chế biến hiện đang còn quá lớn. “Nếu tăng tỉ lệ chế biến, đa dạng hóa sản phẩm thì không chỉ góp phần giảm bớt tình trạng thanh long tồn đọng mà còn gia tăng giá trị sản phẩm và thu nhập cho người sản xuất”, anh nhận xét.  

Trong khi mọi người thường tìm cách sáng tạo những sản phẩm mới lạ, độc đáo như bánh mì, tương, kem hay mì tôm,... từ thanh long, tại sao anh lại chọn một sản phẩm truyền thống như nước ép? “Thực ra ban đầu tôi định làm rượu thanh long, nhưng quá trình sản xuất rượu tốn nhiều thời gian ủ lên men, vả lại không phải ai cũng uống được rượu. Cho nên tôi nghĩ đến nước ép thanh long vì sản phẩm này dùng được cho nhiều đối tượng hơn, vừa tốt cho sức khỏe lại tốn ít thời gian, có thể giải quyết được sản lượng thanh long lớn hơn”, anh Lê Thiên Khiêm giải thích. 

Việc giữ gìn các chất dinh dưỡng, hương vị tự nhiên trong thời gian dài và đảm bảo hiệu quả tách nước là bài toán khó nhất trong sản xuất nước quả ép, đặc biệt là với thanh long. “Điểm đặc biệt của quả thanh long là chứa nhiều chất xơ hòa tan pectin, khiến dịch quả sau khi nghiền có độ nhớt cao, gây khó khăn cho quá trình lọc và nhìn vẩn đục không hấp dẫn”, anh cho biết. Do vậy, “phương pháp ép nước thanh long kiểu ly tâm thường chỉ đạt hiệu quả tách nước khoảng 20-30%, năng suất và tính kinh tế không cao”.

Nếu biết anh Lê Thiên Khiêm vốn hoạt động trong ngành kiểm dịch thực vật, có lẽ không ít người sẽ nghi ngờ rằng liệu anh có đủ khả năng để giải quyết bài toán về công nghệ thực phẩm trên? “Mình chỉ có cách duy nhất là đọc thật nhiều tài liệu và tự mày mò thôi”, anh bày tỏ. Trong quá trình tìm hiểu, anh nhận thấy việc sử dụng enzyme là phương pháp phổ biến nhất để xử lý vấn đề nhớt và độ trong của nước ép quả. Là chất xúc tác sinh học không độc hại, có khả năng xúc tác mạnh và dễ dàng chiết xuất từ nhiều nguồn tự nhiên, enzyme đã được ứng dụng trong sản xuất nước quả từ những năm 1930 cho đến hiện tại. Một số loại enzyme tiêu biểu như amylase có khả năng loại bỏ tinh bột của các loại trái cây; enzyme pectinase dùng để phá vỡ pectin, giảm độ nhớt và cải thiện năng suất lọc; enzyme cellulase có thể làm mềm tế bào thực vật, giúp quá trình nghiền dễ dàng hơn, tăng độ trong và nâng cao năng suất dịch quả,... 

Theo lý thuyết chung thì phương pháp này rất đơn giản, chỉ cần đưa enzyme vào ủ với trái cây đã nghiền, sau đó mang đi ép lọc sẽ thu được nước quả. Tuy nhiên, mỗi loại quả lại có một đặc tính khác nhau, quả thanh long sẽ phù hợp với công thức phối trộn enzyme nào? Sau nhiều lần thử nghiệm và “điều chỉnh tới lui”, anh Khiêm đã tìm thấy câu trả lời: bổ sung enzyme cellulase và polygalaturonaza theo tỉ lệ là 0,15% trên tổng thể tích thanh long đã nghiền, khuấy đều trong vòng 15 phút, sau đó đem ủ rồi lọc, tách lấy nước. “Khi đưa hai loại enzyme này tác dụng với ruột thanh long đã được đánh tơi, chúng sẽ cắt đứt liên kết cellulase và pectin làm cho hai thành phần này tách rời nhau ra. Các pectin sẽ hòa tan trong nước còn các cellulase sẽ nổi lên trên. Enzyme chỉ có chức năng cắt liên kết, cho nên các thành phần dinh dưỡng trong trái thanh long không bị thay đổi”, anh cho biết. Nhờ vậy, nước thanh long thu được theo phương pháp này không chỉ đạt hiệu suất rất cao (lượng nước tách ra chiếm khoảng 70% tổng thể tích, phần nước nằm dưới, phần bã và hạt nổi lên trên) mà còn giữ được hương vị tươi ngon tự nhiên. “Mừng nhất là khi mang tặng mọi người uống thử, tất cả đều phản hồi rất tích cực”, anh hào hứng kể lại.

Sẵn sàng ứng dụng cho trái thanh long

Một giải pháp dù tốt đến đâu, cũng chỉ phát huy hiệu quả nếu dễ dàng triển khai trong thực tế và khả thi về mặt kinh tế. Phương pháp sản xuất nước ép thanh long bằng enzyme của anh Lê Thiên Khiêm đã hội tụ đủ các yếu tố này: “Nguyên liệu enzyme rất phổ biến, dễ mua và không đắt, ước tính chi phí mua enzyme cho mỗi kg thanh long sẽ tốn khoảng 1 ngàn đồng, bù lại giá trị thu được cao hơn - 1kg thanh long bán được khoảng 10 ngàn đồng, nếu chuyển sang làm nước ép thì có thể bán được 20 hoặc 30 ngàn đồng. Ngoài ra, quy trình này có thể tích hợp vào các hệ thống sản xuất nước ép đang có, chứ không cần nhiều máy móc trang thiết bị phức tạp, hơn nữa có thể dễ dàng điều chỉnh công suất phù hợp với quy mô sản xuất, từ mức vài chục tấn đến vài trăm tấn mỗi ngày”, anh cho biết. 

Sau khi hoàn thiện quy trình, anh Lê Thiên Khiêm đã đăng ký bảo hộ sáng chế phương pháp sản xuất nước thanh long nguyên chất bằng cách sử dụng enzyme và đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) cấp Bằng độc quyền sáng chế số 1-0031193 công bố vào tháng 2/2022. Dù tốn chi phí và mất nhiều thời gian song anh cho rằng đây là việc cần làm, ngoài mục đích bảo vệ tài sản trí tuệ, đăng ký sáng chế còn là bước chuẩn bị cho cơ hội ứng dụng trong tương lai: “Tôi muốn chuyển giao hoặc hợp tác với đơn vị nào đó để sản xuất nước ép thanh long. Nếu không có bằng sáng chế, chỉ nói chay thì không ai tin tưởng vào phương pháp của mình”.

Mọi thứ dường như đã sẵn sàng, có khi nào anh nghĩ rằng sáng chế của mình sẽ góp phần đưa nước ép thanh long trở thành sản phẩm quen thuộc với người tiêu dùng? “Cái đó hơi bị xa xôi quá, mong muốn lớn nhất của tôi vẫn là làm sao cho trái thanh long không phải nằm chờ giải cứu, thậm chí còn gia tăng thêm giá trị. Vậy nên sáng chế về nước ép thanh long chỉ là một phần ý tưởng thôi, theo quy trình của tôi, phần bã thanh long còn lại vẫn đủ tiêu chuẩn và chất lượng để chế biến các sản phẩm khác như bột thanh long sấy, mứt thanh long,... Nếu tận dụng được hết tất cả thì giá trị của trái thanh long sẽ được nâng lên rất lớn”, anh kể về những dự định đang ấp ủ.

https://www.ipvietnam.gov.vn/
Tin, bài cùng lĩnh vực
Hội nghị Bộ trưởng Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN lần thứ 19 (AMMSTI-19) và Hội nghị Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN lần thứ 81 (COSTI-81) (23/6/2022)
Lưu trữ nguồn gen giống lan rừng có giá trị (23/6/2022)
“Cú huých” cho thương mại hóa kết quả nghiên cứu (22/6/2022)
Nông sản bay xa nhờ quản lý chặt mã số vùng trồng (22/6/2022)
TECHFEST Quảng Nam 2022: Đổi mới sáng tạo – Chuyển đổi số – Du lịch xanh (22/6/2022)
Doanh nghiệp ứng dụng khoa học kỹ thuật, hướng đến sản xuất thông minh (21/6/2022)
Công nghệ dự đoán trạng thái tâm lý giành giải Nhất cuộc thi khởi nghiệp của ĐH Quốc gia Hà Nội (21/6/2022)
Đề án Phát triển kinh tế tuần hoàn: KH&CN là giải pháp đạt mục tiêu không phát thải vào năm 2050 (21/6/2022)
Triển khai Hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu ngành chăn nuôi (20/6/2022)
Khẩn trương nghiên cứu, xây dựng các tiêu chuẩn cho đô thị thông minh (20/6/2022)
Hỗ trợ doanh nghiệp chuyển giao công nghệ và kinh doanh (20/6/2022)
Sản xuất bột tinh dầu bằng kỹ thuật sấy phun (20/6/2022)
“Nuôi” hạt nano vàng (20/6/2022)
Chế tạo vật liệu quang nhiệt từ trái phật thủ (20/6/2022)
Khởi động cuộc thi Sinh viên với An toàn thông tin ASEAN năm 2022 (20/6/2022)
Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng với sự nghiệp phát triển khoa học công nghệ (17/6/2022)
Thúc đẩy mạnh mẽ đổi mới sáng tạo, ứng dụng và khai thác tài sản trí tuệ (17/6/2022)
Nghiên cứu lai tạo thành công cá hề Nemo (17/6/2022)
Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ (17/6/2022)
Chương trình Đổi mới công nghệ quốc gia: Lấy công nghệ làm nền tảng (16/6/2022)
Công nghệ và đổi mới sáng tạo trong khoa học sức khoẻ (16/6/2022)
S-Star 2022: Gắn khởi nghiệp với quyền sở hữu trí tuệ tại đại học (16/6/2022)
Khoa học công nghệ đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Hà Giang (16/6/2022)
Công cụ di động phát hiện nhanh các chất gây ô nhiễm trong thực phẩm (16/6/2022)
Làng Metaverse lần đầu xuất hiện tại Techfest 2022 (16/6/2022)
Quảng Nam tập trung nhiều giải pháp phát triển công nghiệp hỗ trợ quy mô lớn (16/6/2022)
Đóng góp mạnh mẽ vào sự nghiệp phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo (16/6/2022)
Ứng dụng tự động hóa trong sản xuất găng tay y tế (15/6/2022)
Đà Nẵng quảng bá, xúc tiến đầu tư du lịch, logistics, công nghiệp công nghệ cao (15/6/2022)
'Thuốc trừ sâu' làm từ rượu, tỏi, ớt tiếp sức vải xuất khẩu đi Mỹ, Nhật Bản (15/6/2022)
Sản xuất glutathione từ sinh khối nấm men (15/6/2022)
Khát vọng khởi nghiệp từ tài nguyên bản địa (14/6/2022)
Ra mắt Diễn đàn Đổi mới sáng tạo cụm khu vực Tây Nguyên (14/6/2022)
Đắk Lắk: Ứng dụng công nghệ vi nấm trong phòng trừ tuyến trùng (14/6/2022)
Phát triển công nghiệp hỗ trợ: Khơi thông nguồn lực (14/6/2022)
Thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo (14/6/2022)
Viện RIAM: Ứng dụng khoa học công nghệ tạo sức bật cho nông nghiệp "xanh" (14/6/2022)
Ứng dụng CNSH trong chế biến thực phẩm: Hiệu quả từ những đề tài nghiên cứu khoa học (13/6/2022)
Công bố sáng kiến “Thương mại điện tử xuyên biên giới: Kỷ nguyên bứt phá” (09/6/2022)
Đầu tư lưới điện thông minh: Giải pháp cấp bách để phát triển năng lượng tái tạo (09/6/2022)
Ngày hội STEM năm 2022: “Vượt lên biến động” (09/6/2022)
Nghiên cứu công nghệ sản xuất dịch vải cô đặc và chất thơm từ nguyên liệu vải Việt Nam bằng các quá trình màng (09/6/2022)
Tận dụng phụ phẩm từ trái cây để tạo ra các sản phẩm có giá trị (08/6/2022)
Nghiên cứu chế tạo chất dẫn thuốc ung thư trên cơ sở vật liệu nano kim loại - hữu cơ (08/6/2022)
Cần cơ chế đột phá về đặt hàng nghiên cứu khoa học và công nghệ (06/6/2022)
Thúc đẩy phong trào khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại địa phương (06/6/2022)
Chính thức công bố lưu hành vaccine thương mại dịch tả lợn Châu Phi (06/6/2022)
Hà Nội đánh thức doanh nghiệp khoa học, công nghệ (06/6/2022)
Phát động Cuộc thi trực tuyến “Thanh niên khởi tạo gương mặt số” năm 2022 (06/6/2022)
Ứng dụng công nghệ lên men giúp tận dụng phụ phẩm hoa quả (06/6/2022)
Tải ứng dụng Khai báo y tế toàn dân NCOV
Ứng dụng trên IOS Ứng dụng trên Android
Thông báo lịch tiếp công dân 6 tháng cuối năm của Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị

Thông báo về việc tổ chức Cuộc thi: Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tỉnh Quảng Trị năm 2022

Hướng dẫn quy trình hỗ trợ ứng dụng, nhân rộng các kết quả khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị năm 2022

Về việc phối hợp thực hiện Đề án: "Ứng dụng chế phẩm vi sinh vật trong sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Quảng Trị"

Thông báo về việc triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4 trong thực hiện thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị

Ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất nông nghiệp hữu cơ ở Quảng Trị
Thống kê truy cập
Số người online 367
Hôm nay 2.921
Hôm qua 5.081
Tất cả 5.788.667
© CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ QUẢNG TRỊ
Cơ quan chủ quản: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Trị
Chịu trách nhiệm: Trần Ngọc Lân, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ. Địa chỉ: 204 Hùng Vương, Đông Hà; ĐT: 0233.3550 382.
Thiết kế và xây dựng: Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng và Thông tin KH&CN. Ghi rõ nguồn Dostquangtri khi sử dụng thông tin từ website này!